واژهنامهٔ هوش مصنوعی به زبان ساده
۳۶ اصطلاحی که هنگام خرید و استفاده از ChatGPT، Claude، Midjourney و بقیه میبینید؛ هر کدام با توضیح کوتاه، مثال و ابزار مرتبط.
شخصیت دیجیتالی که متن شما را با حرکت لب و حالت چهره میگوید؛ برای ویدیوی آموزشی و بازاریابی بدون دوربین.
افزایش کیفیت تصویرUpscalingبزرگکردن تصویر با بازسازی جزئیات توسط هوش مصنوعی، بدون تار شدن؛ تخصص Magnific و Krea.
اکانت اختصاصیDedicated Accountاشتراکی که روی ایمیل و اکانت خود شما و به نام شما فعال میشود؛ تمام سقف و حریم خصوصی برای خودتان.
اکانت اشتراکیShared Accountیک اشتراک که بین چند نفر تقسیم میشود؛ ارزانتر اما با سقف مشترک، ریسک مسدودی و بدون حریم خصوصی.
پرامپتPromptدستور یا پرسشی که به مدل میدهید؛ کیفیت پرامپت مستقیماً کیفیت پاسخ را تعیین میکند.
پرامپت سیستمیSystem Promptدستور پنهانی که رفتار کلی مدل را در یک گفتوگو یا اپ تنظیم میکند؛ پایهٔ «دستورالعملهای سفارشی» و GPTها.
پنجرهٔ زمینهContext Windowحداکثر مقدار متنی که مدل در یک گفتوگو همزمان «در ذهن» نگه میدارد؛ هرچه بزرگتر، کار با اسناد طولانی بهتر.
تبدیل متن به گفتارText-to-Speechتولید صدای طبیعی از متن؛ ElevenLabs با صداهای واقعگرا و چندزبانه شناخته میشود.
تحقیق عمیقDeep Researchحالتی که مدل دهها منبع را جستوجو و مطالعه میکند و گزارش مستند چندصفحهای مینویسد.
تصویر به ویدیوImage-to-Videoجان دادن به یک عکس ثابت و تبدیل آن به کلیپ متحرک؛ قابلیتی در بیشتر ابزارهای ویدیوی هوش مصنوعی.
توکنTokenواحد شمارش متن برای مدلهای زبانی؛ تقریباً سهچهارم یک کلمهٔ انگلیسی یا یک تا دو حرف فارسی.
توهم مدلHallucinationوقتی مدل با اطمینان چیزی نادرست یا ساختگی میگوید؛ دلیل اصلی نیاز به راستیآزمایی خروجی.
چندوجهیMultimodalمدلی که همزمان متن، تصویر، صدا و ویدیو را میفهمد یا میسازد؛ مثلاً عکس میفرستید و دربارهٔ آن سؤال میپرسید.
دوبلهٔ هوش مصنوعیAI Dubbingترجمه و بازگویی ویدیو به زبان دیگر با حفظ صدا و حتی هماهنگی لب؛ HeyGen و ElevenLabs این کار را میکنند.
ریجن اپلآیدی / گوگلپلیApp Store Regionکشور ثبتشدهٔ حساب اپل یا گوگل که قیمت و در دسترس بودن اشتراک درونبرنامهای را تعیین میکند.
سقف مصرفUsage Limitمحدودیت تعداد پیام یا توکن در بازهٔ زمانی؛ تفاوت اصلی پلنهای Plus، Pro و Max همین سقف است.
عامل هوشمند (Agent)AI Agentسیستمی که بهجای یک پاسخ، چند قدم را خودش برنامهریزی و اجرا میکند: جستوجو، اجرای کد، پر کردن فرم.
فاینتیونینگFine-tuningآموزش تکمیلی یک مدل آماده روی دادهٔ خاص شما تا در یک کار یا سبک معین بهتر شود.
کدنویسی عاملیAgentic Codingوقتی هوش مصنوعی بهجای پیشنهاد خطبهخط، خودش فایلها را میخواند، تغییر میدهد، تست میگیرد و خطا را رفع میکند.
کلون صداVoice Cloningساخت نسخهٔ دیجیتال از صدای یک شخص با چند دقیقه نمونه؛ برای دوبله و روایت با صدای خودتان.
کنترل کامپیوترComputer Useتوانایی مدل برای دیدن صفحه و کار با موس و کیبورد مثل یک انسان؛ پایهٔ عاملهایی که در مرورگر کار میکنند.
کوپایلوت (دستیار کد)Code Copilotافزونهای داخل ادیتور که هنگام تایپ، کد پیشنهاد میدهد؛ GitHub Copilot نامآورترین است.
متن به تصویرText-to-Imageتولید تصویر از توصیف متنی؛ کاربرد اصلی Midjourney، Ideogram، Leonardo و Recraft.
متن به ویدیوText-to-Videoساخت کلیپ کوتاه از متن یا تصویر؛ Runway، Kling، Luma، Veo و Higgsfield نمونههای اصلی هستند.
محدودیت منطقهایRegion Lockسرویسهایی که از آیپی ایران در دسترس نیستند یا پرداخت از ایران را نمیپذیرند؛ دلیل نیاز به آیپی خارج و خرید ریالی.
مدل استدلالیReasoning Modelمدلی که پیش از پاسخ «فکر میکند» و مراحل استدلال را طی میکند؛ برای ریاضی، منطق و کدنویسی دقیقتر است.
مدل انتشاریDiffusion Modelفناوری پشت تولید تصویر و ویدیو: مدل از نویز شروع میکند و قدمبهقدم آن را به تصویر مطابق پرامپت تبدیل میکند.
مدل زبانی بزرگ (LLM)Large Language Modelشبکهٔ عصبی عظیمی که با حجم زیادی متن آموزش دیده و میتواند متن بفهمد و تولید کند؛ موتور پشت ChatGPT، Claude و Gemini.
مهندسی پرامپتPrompt Engineeringمهارت نوشتن دستورهای دقیق برای گرفتن بهترین خروجی از مدلهای هوش مصنوعی.
وایبکدینگVibe Codingساختن اپ یا سایت فقط با توصیف به زبان طبیعی و بدون نوشتن کد؛ Lovable، Bolt و v0 نمونههای آن هستند.
یادگیری با چند نمونهFew-shot Promptingدادن چند مثال ورودی/خروجی در پرامپت تا مدل الگو را بگیرد؛ سادهترین راه گرفتن قالب دقیق.
API هوش مصنوعیAI APIدسترسی برنامهنویسی به مدل با پرداخت به ازای توکن؛ متفاوت از اشتراک ماهانهٔ اپهایی مثل ChatGPT Plus.
GPT سفارشیCustom GPTنسخهٔ شخصیسازیشدهٔ ChatGPT با دستور، دانش و ابزار مشخص که میتوانید بسازید یا از فروشگاه GPT استفاده کنید.
LoRALow-Rank Adaptationروش سبک فاینتیونینگ که بهجای کل مدل، یک لایهٔ کوچک آموزش میدهد؛ در ابزارهای تصویر برای سبک یا چهرهٔ ثابت رایج است.
MCPModel Context Protocolاستاندارد بازِ اتصال مدلهای هوش مصنوعی به ابزارها و دادهها؛ مثل «درگاه USB» برای عاملها.
RAG (بازیابی و تولید)Retrieval-Augmented Generationروشی که مدل پیش از پاسخ، اطلاعات مرتبط را از اسناد یا وب بازیابی میکند تا پاسخ مستند و بهروز باشد.
ابزارهای رایگان دیگر
قیمت امروز اکانتهای اختصاصی در بازار ایران: کمینه، میانگین و روند روزانه در برابر قیمت هوش بازار.
الان کار میکند؟تابلوی زندهٔ وضعیت ChatGPT، Claude، Gemini و بقیه از نگاه کاربران ایرانی در ۲۴ ساعت گذشته.
هزینهیاب اشتراکابزارهایی که استفاده میکنید را تیک بزنید؛ هزینهٔ ماهانه و سالانه به تومان را ببینید و لینکش را بفرستید.
کدام ابزار برای من؟پنج سؤال کوتاه؛ ابزار مناسب کارتان با دلیل و بودجهٔ پیشنهادی.
ویجت قیمت برای سایت شمایک خط کد؛ قیمت زندهٔ اشتراکها در وبلاگ یا کانال شما نمایش داده میشود.
کارت قیمت امروزتصویر آمادهٔ انتشار با قیمت امروز ۸ اشتراک محبوب، برای تلگرام و اینستاگرام.